Cerca

Newsletter

iscriviti alla newsletter

La tua mail*




Τα λειτουργικά σκεύη της Ορθόδοξης Εκκλησίας

 

Χρήστος Δελαπόρτας Πτυχιούχος Θεολογίας Α.Π.Θ.




 

Τα λειτουργικά σκεύη της Ορθόδοξης Εκκλησίας

 

Για την τέλεση του μυστηρίου της θείας ευχαριστίας, αλλά και άλλων μυστηρίων είναι απαραίτητα ορισμένα σκεύη που καλούνται ως «ιερά» και απαγορεύεται η χρήση τους σε κοινές χρήσεις.

 

Δίσκος ή δισκάριο.

Είναι κυκλικός αβαθής δίσκος που μπαίνει ο άρτος της θείας ευχαριστίας.  Εικονίζει συμβολικά τη νεκρική κλίνη του Χριστού, τον ουρανό, τον κόσμο ή με άλλη ερμηνεία τη Φάτνη της Βηθλεέμ.

 

Το άγιο Ποτήριο.

Ποτήριο με υψηλή βάση στο οποίο μπαίνει ο οίνος και το ύδωρ κατά την προσκομιδή.  Μετά τον καθαγιασμό μπαίνει και ο Αμνός (το Σώμα).

 

Αστερίσκος.

Σταυροειδές κυρτό έλασμα που μπαίνει πάνω από τον δίσκο για να κρατάει το κάλυμμα.  Συμβολίζει το στερέωμα του ουρανού ή με άλλες ερμηνείες τον αστέρα των Μάγων.

 

Η Λαβίδα.

Κοχλιάριο (κουταλάκι) που χρησιμοποιείται για τη μετάδοση της θείας κοινωνίας στους πιστού.  Αξίζει να αναφερθεί ότι οι πιστοί παλαιότερα κοινωνούσαν όπως σήμερα οι Διάκονοι (και σε αρχιερατική λειτουργία οι ιερείς) δηλαδή ο ιερέας δίνει στην παλάμη του Διακόνου το Σώμα και στην συνέχεια από το άγιο Ποτήριο πίνει το Αίμα.  Αυτό με την πάροδο του χρόνου άλλαξε και καθιερώθηκε η Λαβίδα.

 

Η Λόγχη.

Είναι κοπτικό όργανο (μαχαίρι) σε σχήμα λόγχης.  Με αυτό κόπτεται ο Άρτος για την θεία Ευχαριστία.

 

Δισκοκαλύμμα- Ποτηροκαλύμμα.

Δύο καλύμματα σε σχήμα σταυρού με τα οποία καλύπτονται ο δίσκος και το Ποτήριο κατά την προσκομιδή.  Συμβολίζουν τα νεκρικά οθόνια του Κυρίου ή τα βρεφικά σπάργανα.

 

Ο Αήρ.

Είναι μεγαλήτερο κάλυμμα, το οποίο μπαίνει κατά την Πρόθεση πάνω από τα άλλα καλύμματα.  Μετά την Μεγάλη Είσοδο και την άρση των άλλον δύο καλυμμάτων μπαίνει πάνω από τον Δίσκο και το Ποτήριο. 

 

Ο Σπόγγος.

Λειτουργικό σκεύος που δεν είναι ορατό στους πιστούς.  Είναι σφαιρικός σπόγγος που χρησιμοποιείται για την τελική απόμαξη (καθαρισμό- στέγνωμα) του Ποτηρίου μετά την θεία Λειτουργία και μπαίνει μέσα σε αυτόν.  Συμβολίζει τον σπόγγο του Πάθους.

 

Η Μούσα.

Ένα ακόμα σκεύος που δεν είναι ορατό και γνωστό.  Μούσα από το «μάσσω»= σπογγίζω.  Πεπλατυσμένος σπόγγος που χρησιμοποιείται για την μεταφορά των μερίδων στο Ποτήριο, την απόμαξη (καθαρισμό) του δίσκου και του ειλητού.

 

Το Αρτοφόριο.

Ευπρεπές κυτίο, ξύλινο ή μεταλλικό που χρησιμοποιείται για την διατήρηση και φύλαξη τη θείας ευχαριστίας για έκτακτε περιπτώσεις.  Αρτοφόριο ονομάζεται  και ανάλογο σκεύος για την φύλαξη του του άγιου Άρτου κατά την Μεγάλη Τεσσαρακοστή.

 

Τίμιος Σταυρός.

Εδώ έχουμε τον Σταυρό για τις λιτανείες που στηρίζεται σε κοντό και πηγαίνει μπροστά. Τον Σταυρό του αγιασμού με βάση και χρησιμοποιείται για την τελετή του Αγιασμού. Τον Σταυρό ευλογίας και ο Εσταυρωμένος.

 

Ο Επιτάφιος.

Το ύφασμα με κεντητό ή ζωγραφισμένο τον Χριστό νεκρό και κατά την Μ. Παρασκευή μπαίνει εντός του Κουβουκλίου για προσκύνηση.

 

Εξαπτέρυγα.

Δύο μεταλλικοί δίσκοι με αμφιπρόσωπες παραστάσεις εξαπτερύγων σεραφείμ.  Σήμερα έχουν διακοσμητικό χαρακτήρα ή τα παίρνουν στις Λιτανείες ή στην Μ. Είσοδο.  Παλαιότερα είχαν ως σκοπό να εκδιώκουν τα έντομα που ήταν κοντά στα Τίμια Δώρα.

 

Λάβαρα.

Είδος ιεράς σημαίας κεντητά με παραστάσεις αγίων πολιούχων, του ναού ή ακόμα Δεσποτικών Εορτών.

 

Θυμιατά.

Μ΄ αυτά προσφέρουμε το θυμίαμα και θυμιάζονται οι εικόνες, ιερά  αντικείμενα και ο λαός.  Χρησιμοποιούνται στις ιερές ακολουθίες σε συγκεκριμένες στιγμές.

 

Η Κολυμπήθρα.

Μαρμάρινη σταθερή ή μεταλλική φορητή κολυμπήθρα που χρησιμοποιείται για την βάπτιση. 

 

Το Μυροδοχείο.

Φιαλίδιο με μεταλλική επένδυση μέσα στο οποίο φυλάσσεται το άγιο μύρο για τη χρίση κυρίως των νεοφώτιστων.

 

Βλπ. ΙΩΑΝΝΟΥ ΦΟΥΝΤΟΥΛΗ, Λειτουργική Α΄ εισαγωγή στη Θεία Λατρεία, Θεσσαλονίκη 2007, 47-58.

 


Dona l'otto per mille

Santi di oggi

i santi di oggi 15-04-2021

i santi di domani 16-04-2021

Condividi

Bookmark This

Follow Us

TOP