Cerca

Newsletter

iscriviti alla newsletter

La tua mail*




Ορθόδοξη Διασπορά και Ιεραποστολή στην Αφρική

 πρώτη δημοσίευσις ἐν / prima pubblicazione in:
ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ
PASTORALE DELLA DIASPORA ORTODOSSA

Τόμος πρός Tιμήν τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἰταλίας καὶ Μελίτης κ. Γενναδίου
Volume di Riconoscenza dedicato a Sua Eminenza Reverendissima il Metropolita Gennadios Zervos, Arcivescovo Ortodosso d’Italia e Malta

Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε καί Αγκόλας κ. Σεραφείμ

2011




 

1. Σύντομη αναφορά στην Ιστορία του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας
Είναι γνωστό ότι την Εκκλησιαστική δικαιοδοσία της Ορθοδόξου Εκκλησίας στην Αφρικανική Ήπειρον από τον πρώτο αιώνα μέχρι σήμερα έχει το Παλαίφατον Ελληνορθόδοξον Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής, του οποίου η ιστορία ξεκινά τον πρώτον αιώνα μ.Χ. με πρώτον Επίσκοπον τον Απόστολον και Ευαγγελιστή Μάρκον. Μάλιστα λόγω των Ρωμαϊκών διωγμών που εδέχθη η αρχέγονος Εκκλησία των Ιεροσολύμων, ιστορικά η πρώτη οργανωμένη τοπική Εκκλησία ήταν η Αλεξανδρινή, της οποίας η σημασία για το σύνολον του Χριστιανικού κόσμου εκδηλώθηκε με την καθιέρωση του θεσμού της ετήσιας εγκυκλείου επιστολής του Αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας για την γνωστοποίηση του εορτασμού της ημερομηνίας του Πάσχα, ως επίσης και με την απόδοση του ποιμαντικού εκκλησιαστικού τίτλου «Πάπας» στον εκάστοτε Επίσκοπο της Αλεξανδρινής Εκκλησίας, που αργότερα υιοθέτησε κι ο Επίσκοπος της Ρώμης. Όταν μάλιστα έφτασε ο Χριστιανισμός στη Ρώμη, λόγω του ότι ήταν το πολιτικό κέντρο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, η Εκκλησία της Ρώμης έγινε πρώτη, παίρνοτας τη θέση της Εκκλησίας της Αλεξανδρείας. Κι όταν μεταφέρθηκε η πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από το Μέγα Κωνσταντίνο στην Ανατολή, στον χώρο του νέου Πολιτικού Κέντρου της Αυτοκρατορίας, στην Κωνσταντινούπολη, το Οικουμενικό Πατριαρχείο, πήρε τα ίσα πρεσβεία τιμής της παλαιάς Ρώμης. Έτσι η Εκκλησία της Αλεξάνδρειας βρέθηκε στη τρίτη θέση. Με το σχίσμα του 1054 και την απομάκρυνση της Εκκλησίας της Ρώμης από το σώμα της Ορθόδοξης Εκκλησίας το Πατριαρχείο Αλεξάνδρειας συνεχίζει μέχρι σήμερα να είναι η Δευτερόθρονη Ορθόδοξη Εκκλησία.
Το Παλαίφατον Δευτερόθρονον Ελληνορθόδοξον Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής έχει να επιδείξει ένα ξεχωριστό μαρτυρικό μεγαλείο διακονίας κατά τους είκοσι αιώνες της ιστορικής του πορείας, εισερχόμενον ήδη εις την Τρίτη Χιλιετηρίδα με την ελπίδα να ζήσει όχι μόνο η Αφρικανική Ήπειρος την δική της Ανάσταση, αλλά για να συμβάλει με τον πνευματικό του πλούτο να ζήσει ολόκληρη η Ανθρωπότητα ένα καλύτερο κόσμο, μέσα μάλιστα από την Ορθόδοξη Ιεραποστολική του δράση.
Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας στην ιστορική του πορεία πρωτοστάσησε εις την διαφύλαξιν της Ορθοδόξου πίστεως της Εκκλησίας μας διά της διαμορφώσεως της κοινής θεολογικής ορολογίας της Χριστιανικής διδασκαλίας. Αδρώθηκε και εμεγαλούργησε διά του αγίου αίματος της θυσίας του νέφους των μαρτύρων του.
Ο Μοναχισμός ως προσπάθεια ζωής προετοιμασίας ζωντανών πνευματικών αναστημάτων αναπτύχθηκε μέσα εις τον ίδιο χώρον της Εκκλησιαστικής γεωγραφικής δικαιοδοσίας του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας.
 
2. Η ανάπτυξη της Ορθοδοξίας στην Αφρική
Όταν αναφερόμαστε στην Ορθοδοξία στην Αφρική, έχουμε μπροστά μας δύο ιστορικές πραγματικότητες.
Η πρώτη ιστορική πραγματικότητα είναι όταν αναφερόμαστε στους πρώτους αιώνες του Χριστιανισμού μέχρι τα νεώτερα χρόνια, όπου μία από τις πρώτες Αποστολικές Εκκλησίες που οργανώθησαν κατά τον πρώτον αιώνα ήταν η Εκκλησία της Αλεξάνδρειας που η δράση της κάλυπτε περισσότερο την Βόρειο Αφρική και προς τα νότια το σημερινό Σουδάν, την Σομαλία και την Αιθιοπία.
Η δεύτερη ιστορική πραγματικότητα είναι η εξάπλωση της Ορθοδοξίας στην υπόλοιπη Αφρικανική Ήπειρον πολύ μεταγενέστερα, κατά τα νεώτερα χρόνια, όταν οι συνθήκες το επέτρεψαν. Στην αρχή το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής έστελλε κληρικούς σε μακρινές χώρες της Αφρικής που δεν είχε ακόμη οργανώσει Μητροπόλεις και Επισκοπές, όπου έφθαναν Έλληνες μετανάστες για μια καλύτερη ζωή. Μαζί μ' αυτούς έφθαναν κι Ορθόδοξοι μετανάστες κι από άλλες Ορθόδοξες χώρες, όπως από Ρωσία, Λευκωροσία, Ουκρανία, Γεωργία, Σερβία, Βουλγαρία, Πολωνία και Ρουμανία.
Η Ποιμαντική ευαισθησία του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας να αποστέλλει κληρικούς για τις λειτουργικές ανάγκες των μελών της Διασποράς ήταν μεγίστης σωτηριολογικής σημασίας. Όπως τονίζει ο Γέροντας Καθηγούμενος π. Γεώργιος Γρηγοριάτης «ο εκκλησιασμός και η συμμετοχή μας στη θεία λειτουργία δεν είναι απλώς ένα θρησκευτικό καθήκον, αλλά όρος για να είμεθα μέλη της Εκκλησίας» (Συλλογικός τόμος «Ενορία- προς μια νέα ανακάλυψή της», εκδόσεις Ακρίτας, σελ. 16, Αθήνα, 1993).
Ενώ στη περιοχή της Βορείου Αφρικής η Ορθοδοξία από τον έβδομον αιώνα και μετά έμεινε εγκλωβισμένη ανάμεσα στο Ελληνικό και Αραβικό στοιχείο λόγω της βίαιης παρουσίας του Ισλάμ, στις χώρες που αναπτύχθηκε η Ορθοδοξία κατά τα τέλη του 19ου αιώνα και περισσότερο κατά τον 20ον αιώνα, άρχισε να γίνεται γνωστή και ενδιαφέρουσα και για τους ιθαγενείς του τοπικού πληθυσμού. Η δυναμική παρουσία και γόνιμη ποιμαντική δράση της Ορθόδοξης Ιεραποστολής στην Αφρικανική Ήπειρον έγινε πλέον μέρος της σύγχρονης ιστορίας της Αλεξανδρινής Εκκλησίας.
Γι' αυτό πολύ εύστοχα ο Αλεξανδρινός Προκαθήμενος κ. Θεόδωρος, αναφερόμενος στην Αλεξανδρινή Εκκλησία, τονίζει ότι «η Εκκλησία μας είναι κατ' εξοχήν Εκκλησία Ιεραποστολική και μ' αυτήν την προοπτική και πορεία προσανατολισμού προχωρεί και ριζώνει στα βάθη της ηλιόλουστης Αφρικανικής γής» (Πάνταινος, σελ. 107, Μάρτιος 2009) Έχοντας ο ίδιος συνείδηση της Ιεραποστολικής πορείας που χάραξαν οι Προκάτοχοι του Πατριάρχες και μάλιστα οι μακαριστοί Νικόλαος, Παρθένιος και Πέτρος με κάθε σαφήνεια τονίζει ότι «από την πρώτη στιγμή της, χάριτι Θεού, αναρρήσεώς μου στον Πατριαρχικό Θρόνο Αλεξανδρείας, μοναδικό και κύριο μέλημα μου είναι η προώθηση, η αύξηση, ο συντονισμός και η περαιτέρω οργάνωση του Ιεραποστολικού και ανθρωπιστικού έργου του Πατριαρχείου μας. Ενός έργου που συντελείται τόσο διακριτικά, αθόρυβα, σεμνά αλλά με καλή διάθεση, ένζηλη προσπάθεια για προσφορά προς τον συνάνθρωπο, ενός έργου που εμπέεται από τη θυσιαστική αγάπη του Εσταυρωμένου και Αναστημένου Ιησού» (Πάνταινος, σελ. 106, Απρίλιος 2009).
Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής σήμερα αποτελείται, εκτός από την Αρχιεπισκοπή Αλεξανδρείας, όπου είναι η έδρα του Πατριαρχείου μας, από 22 Μητροπόλεις και πέντε επισκοπές. Σε 13 Μητροπόλεις του Πατριαρχείου Καμπάλας, Κένυας, Ζιμπάπουε, Ιωαννουπούλεως και Πρετορίας, Καλής Ελπίδος, Ζιμπάπουε, Ειρηνουπόλεως, Καλής Ελπίδος, Μουάντζας, Νιγηρίας, Κεντρώας Αφρικής, Γκάνας και Ζάμβιας και σε τέσσερις Επισκοπές Μαδαγασκάρης, Κανάγκας, Μπουρούντι και Μοζαμβίκης ασκείται σήμερα Ιεραποστολή όπου μεταξύ αυτών υπηρετούν δύο ιθαγενείς επίσκοποι και 600 ιθαγενείς ιερείς και διάκονοι. Σε περισσότερες από 24 χώρες της Αφρικής υπάρχει σήμερα η παρουσία Ορθόδοξης Ιεραποστολικής δράσης και σε άλλες τόσες υπάρχει θετική προοπτική για το μέλλον. Το ποίμνιον του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας αποτελείται από πέντε περίπου εκατομμύρια. Γύρω στα 4,7 εκατομμύρια είναι πιστοί από τον τοπικό πληθυσμό των λαών της Αφρικής και 300,000 χιλιάδες Έλληνες, Άραβες, Ρώσοι, Σέρβοι, Ρουμάνοι, Βούλγαροι, Ουγκρανοί κι άλλοι Ορθόδοξοι από Ανατολικές χώρες.
Με τη συνεργασία των Αδελφών Ορθοδόξων Εκκλησιών παραχωρούνται Ορθόδοξοι κληρικοί από τα Πατριαρχεία Ρωσίας, Σερβίας, Ρουμανίας και Βουλγαρίας που διακονούν κάτω από την εκκλησιαστική δικαιοδοσία του τοπικών Μητροπόλεων και Επισκοπών του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, χρησιμοποιώντας μαζί με την αγγλική γλώσσα και την εθνική τους γλώσσα, τόσο στη λειτουργική ζωή της ενορίας όσο και στην ποιμαντική. Η διατήρηση της εθνικής ταυτότητας και της ορθόδοξης πίστης των μελών της Διασποράς είναι και ποιμαντική ευθύνη της Εκκλησίας. Ο γνωστός Καθηγητής Δεληκοστόπουλος Αθανάσιος τονίζει ότι «η διασπορά αύτη εκλήθη να αντιμετωπίσει δημιουργικά το δυτικό κόσμο και το πολιτισμό του. Ησθάνθη, όμως ότι θα έπρεπε για να επιβιώσει πνευματικά να διατηρήσει τη μητρική γλώσσα και το πολιτιστικό χαρακτήρα των χωρών της καταγωγής κάθε ομάδος, παρά την προοδευτική αφομοίωση των γενεών με το περιβάλλον των νέων πατρίδων τους» ( από το βιβλίο του «Ορθοδοξία, η σύγχρονη πρόσκληση», σελ. 177, εκδόσεις άλφα-δέλτα, Αθήνα, 1990).
Για να πετύχει και να ενισχυθεί το έργο της ποιμαντικής τόσο στο χώρο της Ορθοδόξου Διασποράς όσο και στο χώρο της Εξωτερικής Ιεραποστολής, χρειάζεται η στήριξη της ποιμαντικής της τοπικής Εκκλησίας εις τα μετόπισθεν τόσο με την καλλιέργεια του Ιεραποστολικού φρονήματος όσο και με τη δημιουργία στελεχών και την μέριμνα της τοπικής Εκκλησίας για τους νέους εφημερίους της Διασποράς όσο και για τους Ιεραπόστολους με την πνευματική, ηθική και υλική στήριξη τους. Πολλές φορές οι εφημέριοι της Διασποράς λειτουργούς και ως Ιεραπόστολοι.
 Με τη δημιουργία Ιεραποστόλων κληρικών από τον τοπικό πληθυσμό, η Ιεραποστολή χρειάζεται εκτός από την συντήρηση των Ιεραποστόλων, οικονομική στήριξη για την οικοδομική της ανάπτυξη με το κτίσιμο Ναών, οικίας του νέου ιθαγενούς κληρικού, σχολείων, κλινικών, νηπιαγωγείων, αίθουσας εκδηλώσεων, Κτιρίου διά την λειτουργία Εκκλησιαστικού Σεμιναρίου, ως επίσης και οικονομική στήριξη του εκδοτικού και του μεταφραστικού τομέα για την έκδοση και την μετάφραση κατηχητικών και λειτουργικών βιβλίων στις τοπικές διαλέκτους. Πάνω απ' όλα όμως χρειάζονται φωτισμένοι Ιεραπόστολοι αφιερωμένοι που να διακρίνονται για την αγιότητα του βίου τους και να έχουν την πρέπουσα προετοιμασία προς τον σκοπόν αυτόν, άριστη θεολογική κατάρτιση, ευσεβή βίον, γνώση της ιστορίας και της γλώσσας του λαού που θα δραστηριοποιηθεί, υπακοή στην εκκλησιαστική του αρχή, ικανότητα για προσαρμογή σε νέα περιβάλλοντα πολιτιστικά και κλιματολογικά, ενθουσιασμός, θάρρος, αυταπάρνηση και βαθιά πίστη στο Θεό.
Πολύ εύστοχα ο Αλεξανδρινός Προκαθήμενος κ. Θεόδωρος τονίζει ότι «παράλληλα με την ευθύνη της τηρήσεως της πατρώας παρακαθήκης το Πατριαρχείο μας, αφοσιωμένο στην Ευαγγελική επιταγή της διακηρύξεως της πίστεως του Ιησού Χριστού 'πάσει τη κτίσει' οικοδομεί ψυχές και τροφοδοτεί με δύναμη και ελπίδα τους αφρικανούς αδελφούς. Η Ιεραποστολική προσπάθεια που καταβάλλεται θυμίζει εποχές πρωτοχριστιανικές και πορείες Αποστολικές» (Πάνταινος, σελ. 95, Απρίλιος 2009).
Για να μπορέσει να αποδώσει καλύτερα το έργο της σύγχρονης Ποιμαντικής της Διασποράς και της Ορθόδοξης Εξωτερικής Ιεραποστολής χρειάζεται ένας καλύτερος συντονισμός και μια στενώτερη συνεργασία μεταξύ όλων των Ορθοδόξων Εκκλησιών και όσων φορέων έχουν ευαισθησία και δράση προς την κατεύθυνση αυτήν.
Όπως εύστοχα τόνισε ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας κ. Αναστάσιος κατά την ενθρόνιση του Αλεξανδρινού Προκαθημένου κ. Θεοδώρου, «όλος ο Ορθόδοξος κόσμος έχει ιστορικό χρέος να συμπαρασταθεί όχι συμβολικά αλλά γενναιόδωρα με αποστολή προσώπων και με ουσιαστική οικονομική συμπαράσταση στο Ιεραποστολικό έργο, ώστε να ανταποκριθεί η Ορθοδοξία στις τεράστιες ανάγκες της απέραντης Αφρικανικής Ηπείρου. Η Ιεραποστολική προσπάθεια εκτός των συνόρων της Ορθοδοξίας δεν είναι καθόλου απλή και εύκολη υπόθεση» (Πάνταινος, σελ. 458, Νοέμβριος 2004).
Λόγω των διαφορών που έχουν προκύψει μεταξύ τοπικών αυτοκεφάλων Εκκλησιών έχουν σταματήσει οι Διορθόδοξες Συναντήσεις που θα μπορούσαν να προσεγγίζουν σύγχρονα προβλήματα με κοινές δράσεις και τοποθετήσεις, όπως είναι και το θέμα της Ιεραποστολής. Μια πρώτη καλή κίνηση για να φθάσουμε στην μόνιμη λειτουργία Διορθόδοξων Επιτροπών που να επιλαμβάνονται κοινών προβλημάτων είναι η υλοποίηση της προτάσεως του Προκαθημένου του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας κ.κ. Θεοδώρου για την καθιέρωση της ετήσιας συνάξεως των Προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών για τη συζήτηση σοβαρών θεμάτων που αφορούν την σύγχρονη κοινωνία και που στην συνέχεια θα επεξεργάζονται οι μόνιμες Διορθόδοξες Επιτροπές.
Ως αποτέλεσμα των προσπαθειών αυτών ο Αλεξανδρινός Προκαθήμενος κ. Θεόδωρος Β' συνέβαλε τα μέγιστα διά την τελευταία σημαντική συνάντηση των Ορθοδόξων Μακαριωτάτων Προκαθημένων στην Κωνσταντινούπολη κατά τον Οκτώβριο του 2008. Με τις ευλογίες του Οικουμενικού μας Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου σε συνεργασία με τους υπόλοιπους Προκαθημένους των Τοπικών Ορθοδόξων Εκκλησιών συνεκλήθησαν πάλι επί τω αυτώ Διορθόδοξες Επιτροπές για να αντιμετωπίσουμε με πνεύμα αγάπης και συνεργασίας τις σύγχρονες προσκλήσεις της εποχής μας για να βελτιώσουμε το ποιμαντικό μας έργο στο χώρο της Διασποράς και της Ιεραποστολής.
Ειδικά για τα θέματα της Ποιμαντικής της Διασποράς και της Ορθόδοξης Εξωτερικής Ιεραποστολής χρειάζεται να συγκληθούν τοπικά Συνέδρια, στην συνέχεια περιφερειακά και στην συνέχεια Πανορθόδοξον για να γίνει μια καταγραφή της υφιστάμενης πραγματικότητας, να υπογραμμισθούν τα υφιστάμενα προβλήματα και δυσκολίες και στην συνέχεια η κοινή δράση με την συνεργασία όλων των φορέων για την καλύτερη αντιμετώπισή τους. Χρειάζεται επίσης μιά υπεύθυνη μόνιμη έκδοση ενός Ορθόδοξου εντύπου για την καταγραφή των δραστηριοτήτων στο χώρο της Διασποράς και της Ιεραποστολής.

 3.Η παγκοσμιότητα της Ορθοδόξου Ιεραποστολής
Αναφερόμενος στην παγκοσμιότητα του Ιεραποστολικού έργου της Εκκλησίας ο γνωστός Καθηγητής Χρήστος Κρικώνης εκφράζοντας τη κοινή συνείδηση της Εκκλησίας μας τονίζει ότι « η Ιεραποστολή ως εντολή του Χριστού προς τους μαθητάς του υπήρξε ανέκαθεν παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας, πηγάζει από τη φύση της ως σώματος του Χριστού, εκδηλώνει την αγάπη του Θεού προς όλον τον κόσμον και κηρύττει Χριστόν αναστάντα εκ νεκρών. Με τον ευαγγελισμόν προσκαλεί τους ανθρώπους να προσέλθουν στον Χριστόν και να τον αποδεχθούν στη ζωή τους. Έτσι αφετηρία τους κηρύγματος της είναι ο εσταυρωμένος και αναστημένος Χριστός και αυτό αποτελεί τον πυρήνα της αποστολής της στον κόσμον» (Αλεξανδρινός Φάρος Νοτίου Αφρικής, τεύχος 18, σελ. 3, Νότιος Αφρική, 2002).
Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η Ορθόδοξη Ιεραποστολή διακρίνεται στην εσωτερική και στην εξωτερική. Η πρώτη αναφέρεται στην προσπάθεια της τοπικής Εκκλησίας να στηρίξει και να ενισχύσει τα υφιστάμενα μέλη της κι η Εξωτερική Ιεραποστολή να μεταφέρει το ευαγγελικό της μήνυμα προς όσους ακόμη εκ των ανθρώπων δεν το έχουν ακούσει. Αυτό έγινε στη ζωή της αρχαίας Εκκλησίας, στην χιλιόχρονη Ιστορία του Βυζαντίου, τον 19ον αιώνα στην Ιστορία της Εκκλησίας της Ρωσίας και κατά τον 20ον και 21ον πρώτον αιώνα από το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής και στη συνέχεια κι από το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως με την στήριξη των αδελφών Ορθοδόξων Εκκλησιών της Ελλάδος, της Κύπρου, της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Αμερικής και της Φιλλανδίας.
Σχετικά με την παρουσία της Ορθόδοξης Ιεραποστολής στην Αφρικανική Ήπερον ο μακαριστός Πατριάρχης Πέτρος Ζ' τόνισε με σαφήνεια ότι «σήμερα, το Παλαίφατο αποστολικό Πατριαρχείο Αλεξανδρείας δικαιώνει με ουσιαστικό τρόπο και το τίτλο 'και πάσης Αφρικής'. Η συρρίκνωση του Ελληνόφωνου ποιμνίου δεν σημαίνει και παρακμή μιας Εκκλησίας, η οποία πάντοτε πορεύθηκε μέσα στην ατμόσφαιρα του 'έλληνες εισί οι της ημετέρας μετέχοντες παιδείας'. Το Ιεραποστολικό έργο προς τους γηγενείς αφρικανούς πληθυσμούς προσδίδει νέα δυναμική ειδικότερα στον Αλεξανδρινό θρόνο, αλλά γενικώτερα στην Ορθοδοξία και τον Ελληνισμό» (Παπαδοπούλου Χρυσοστόμου, Τόμος Αλεξάνδρεια - Αθήνα, σελ. 22, Αθήνα, 2001).
 
4.Σύντομη αναφορά στην πολιτική κατάσταση της Αφρικής
Να μου επιτρέψετε, στο σημείο αυτό να κάνω μια σύντομη ιστορική αναφορά πάνω στη πολιτική κατάσταση στην Αφρική, για να μπορέσουμε να καταλάβουμε σε πιο περιβάλλον αναπτύχθηκε η Ορθοδοξία και με ποια προβλήματα βρέθηκε αντιμέτωπη.
Όταν αναφερόμαστε στη πολιτική κατάσταση στην Αφρική πρέπει να λάβουμε υπ' όψιν μας τους τρεις τελευταίους αιώνες, τα πιο δύσκολα χρόνια που έζησαν οι λαοί της Αφρικής, αλλά κι η Ιστορία της Ανθρωπότητας, που έζησε την χειρότερη εμπειρία που θα μπορούσε να ζήσει, την εκμετάλλευση του ανθρώπου από τον συνάνθρωπό του. Ήταν τα δύσκολα χρόνια που οι λαοί της Αφρικανικής Ηπείρου υπόφεραν κάτω από τη καταδυνάστευση και την εκμετάλλευση των Ευρωπαίων Αποικιοκρατών με χειρότερη μορφή κακοποίησης τον άδικο κι απαράδεκτο θεσμό της δουλείας.
Η αποικιοκρατία κι η δουλεία αποτελούν ακόμη για πολλούς ιστορικούς και κοινωνιολόγους τα βασικά αίτια της μεγάλης φτώχειας που ακόμη μαστίζει την ευρύτερη κοινωνία της Αφρικής.
Η συσσώρευση των προβλημάτων της εκμετάλλευσης των λαών της Αφρικής με την αποικιοκρατία και το θεσμό της δουλείας, οδήγησε στην οργάνωση επαναστατικών απελευθερωτικών κινημάτων που σιγά - σιγά οδήγησαν στην ανεξαρτησία των Αφρικανικών λαών και στην οργάνωση νέων κρατών και Κυβερνήσεων αποτελούμενες από στελέχη του τοπικού Αφρικανικού πληθυσμού.
Δυστυχώς, λόγω της απουσίας δημοκρατικών διαδικασιών στην Αφρική, οι δικτατορίες και τα στρατιωτικά καθεστώτα ή η λειτουργία του μονοκομματισμού ήταν ότι ακολούθησε κατά το τέλος της Αποικιοκρατίας. Κατά τα χρόνια της Αποικιοκρατίας ο τρόπος της διακυβερνήσεως των Αφρικανικών Χωρών γινόταν με το διορισμό ενός Ευρωπαίου Κυβερνήτη από την αντίστοιχη Ευρωπαϊκή Χώρα που έλεγχε την συγκεκριμένη αποικία, κάτι δηλαδή που συνέβαινε παλαιότερα και στην Κύπρο, με όλες τις αρνητικές συνέπειες της εκμεταλλεύσεως των φυσικών πόρων των χωρών αυτών και την απουσία οποιασδήποτε στρατηγικής για την ανάπτυξη και ευημερία των καταδυναστευομένων λαών. Η υπόθεση της Παιδείας, της υγείας και της Γεωργικής, Βιοτεχνικής και Βιομηχανικής Ανάπτυξης αποτελούσαν για τους Αποικιοκράτες επικίνδυνη απειλή ότι θα έχαναν τον έλεγχο τους πάνω στις χώρες αυτές.
Έτσι όταν οι καταπιεσμένοι άρχιζαν τον αγώνα τους, όπως και στην Κύπρο, οι Αποικιοκράτες άρχισαν να τους κυνηγούν, να τους φυλακίζουν και να τους σκοτώνουν, μερικές φορές μάλιστα να τους καίνε ζωντανούς με το ελικόπτερο με βενζίνη, όπως εσυνέβη με τον Σταυραετό του Μαχαιρά, τον Γρηγόρη Αυξεντίου.
Η μεγαλύτερη αμαρτία των εκπροσώπων των Χριστιανικών Εκκλησιών της Ευρώπης, στα δύσκολα χρόνια της δοκιμασίας μας και της καταπατήσεως των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μας, τόσο στην Κύπρο όσο και στην Αφρική, ήταν ότι με την ανοχή τους και τη σιωπή τους, είναι ως να επροστάτευαν και επιδοκίμαζαν την απαράδεκτη πολιτική των Ευρωπαίων Αποικιοκρατών. Κι αλλοίμονον αν η Κύπρος δεν είχε την Ελλάδα να την προστατεύσει και να την διασώσει. Δυστυχώς η Αφρική δεν είχε μια Ελλάδα να διαδραματίσει αυτό το σωτηριολογικό ρόλο της εθνικής και θρησκευτικής της αξιοπρέπειας. Την εγκατέλειψαν όλοι.
Για την άμεση σχέση της απικοιοκρατίας και των κοινωνικών προβλημάτων των λαών της Αφρικής σε Διεθνές Συνέδριο ο Αλεξανδρινός Προκαθήμενος κ. Θεόδωρος, ανέφερε ότι «τα κοινωνικά προβλήματα που μαστίζουν τους πληθυσμούς της Αφρικής, η φτώχεια, η ασθένεια του HIV/Aids, η μαλάρια, κι οι άλλες ασθένειες, οι πόλεμοι και οι συγκρούσεις, η απειλή των δημοκρατικών θεσμών, η διαφθορά, αλλά και πολλά άλλα προβλήματα που δημιούργησε η απαράδεκτη επί σειρά ετών αποικιοκρατία, αποτελούν μια πρόκληση για όλους μας, ώστε να προστατευθεί η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, να προστατευθούν τα ορφανά παιδιά, οι χήρες και εν γένει η ανθρώπινη υπόσταση» (Πάνταινος, σελ. 437, Δεκέμβριος 2008).
Ενώ όμως περίμενε κανείς μετά την απελευθέρωση των Αφρικανικών Χωρών από την Αποικιοκρατία, τα πράγματα στην Αφρική θα ακολουθούσαν μια καλύτερη πορεία, χειροτέρεψαν. Εκτός από την έλλειψη δημοκρατικών διαδικασιών και την επιβολή στρατιωτικών καθεστώτων είχαμε δύο ακόμη καταστροφικά φαινόμενα που δημιούργησαν τα σημερινά κοινωνικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι λαοί της Αφρικής, όπως είναι τα προβλήματα της φτώχειας, των ασθενειών κι ιδιαίτερα του έϊτς, της ανεργείας, της ανασφάλειας, της έλλειψης παροχής ίσων ευκαιριών παιδείας και υγείας, των συγκρούσεων και των προσφύγων, της καταστροφής του Περιβάλλοντος και της αβεβαιότητος.
Το πρώτο φαινόμενο, ήταν η διάθεση των μεγαλύτερων εθνικών παραγωγικών πόρων για την αγορά οπλικών συστημάτων και όπλων για τον έλεγχο της εξουσίας. Έτσι τομείς όπως η Παιδεία κι η δημόσια υγεία, η γεωργική, βιοτεχνική και βιομηχανική ανάπτυξη παραμελήθησαν. Οι πλούσιες Δυτικές Χώρες με πολλούς τρόπους ενεθάρρυναν και στήριξαν αυτοί την τακτική, γιατί με την γνωστή πολιτική του «διαίρει και βασίλευε», τις βόλευε να πουλούν τα όπλα τους για να γίνουν πλουσιότερες, κι οι φτωχές χώρες της Αφρικής, για να εξαρτώνται πάλι από τις Δυτικές Χώρες, όπως στα χρόνια της Αποικιοκρατίας, να γίνονται φτωχότερες.
Το δεύτερο φαινόμενο, ήταν η έξαρση των φυλετικών διακρίσεων, που έχει δύο μορφές. Πρώτον, αναφερόμαστε στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μόνο των λευκών και την καταπάτηση όλων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των μαύρων και ιθαγενών, όπως εσυνέβει στην πρώην Ροδεσσία και σε χειρότερη μορφή στην Νότιο Αφρική. Δεύτερον, οι φυλετικές διακρίσεις μεταξύ των πολλών φυλών που υπάρχουν και λειτουργούν σε κάθε χώρα της Αφρικής. Όταν κάποιος από μια φυλή των ιθαγενών αναλάβει μια θέση, μια εξουσία στη χώρα του, εκτός μερικών εξαιρέσεων, προσπαθεί να προωθήσει σε διάφορες άλλες θέσεις ανθρώπους από την οικογένεια του και την φυλή του, κι όχι εκείνους που έχουν τα προσόντα για την συγκεκριμένη θέση. Η έλλειψη αξιοκρατίας καταστρέφει οποιανδήποτε προσπάθεια καλής διακυβερνήσεως, οδηγώντας σε διαφθορά και καταστροφική πορεία αξιοποιήσεως των δυνατοτήτων των τοπικών κυβερνήσεων για εθνική οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη.
Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος, που λίγο πολύ έχει το ακόλουθο σχήμα εκμετάλλευσης:
Το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων των πλουτοπαραγωγικών πόρων των χωρών της Αφρικής απορροφούνται από τις πλούσιες χώρες της Δύσεως με την πώληση όπλων.
Οι Δυτικές αυτές χώρες, που ταυτόχρονα είναι και μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, δεν είναι πρόθυμες να επιβάλουν κάποια μορφή εμπάρκου στην πώληση όπλων στην Αφρική γιατί θίγονται τα οικονομικά τους συμφέροντα.
Δυστυχώς ακόμη και σήμερα ορισμένες Ευρωπαϊκές Εκκλησίες συνεχίζουν να αμαρτάνουν σε βάρος των Αφρικανικών λαών. Στην προσπάθεια τους να εξασφαλίσουν μεγάλα κέρδη αγοράζουν μετοχές Εργοστασίων κατασκευής όπλων που στην συνέχεια πωλούνται στις φτωχές Αφρικανικές χώρες.
Σήμερα στην Αφρική περισσότερες από είκοσι χώρες έχουν μεταξύ τους πόλεμο ή εμφύλιο πόλεμο, με χιλιάδες νεκρούς, μάλιστα μικρά παιδιά, ανυπεράσπιστες γυναίκες και αθώους πολίτες, χιλιάδες πρόσφυγες και εκτοπισμένους, χιλιάδες βιασμούς και καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων χιλιάδων ανυπεράσπιστων ανθρώπων.
Η διάθεση του μεγαλύτερου μέρους των εσόδων των Αφρικανικών χωρών στην αγορά όπλων, οδηγεί στην αδυναμία των Αφρικανικών χωρών να παρέχουν δωρεά παιδεία, ιατρική περίθαλψη και στήριξη για ανάπτυξη της Γεωργίας, Βιοτεχνίας και Βιομηχανίας.
Για να επιβιώσουν οι Αφρικανικές χώρες οικονομικά καταφεύγουν στον εξωτερικό δανεισμό από την Παγκόσμια Τράπεζα και το Παγκόσμιο Οικονομικό Ταμείο που χρηματοδοτούνται και ελέγχονται από τις πλούσιες χώρες της Δύσης. Αυτό σημαίνει ότι για κάθε ένα δολλάριο που δανείζουν οι πλούσιες χώρες στις Αφρικανικές χώρες, τις δεσμεύουν να πληρώνουν πίσω τρία δολλάρια.
Οι προσπάθειες τότε των Αφρικανικών χωρών για οικονομική ανάπτυξη καταστρέφονται, διότι για να μπορέσουν να εξασφαλίσουν κι άλλα δάνεια από τις πλούσιες χώρες, πρέπει να πληρώνουν σταθερά τους τόκους των προηγούμενων δανείων, κι έτσι αδυνατούν να αυξήσουν τα οικονομικά τους κονδύλια για θέματα υγείας και παιδείας.
Η έλλειψη αξιοκρατίας, λόγω των υφιστάμενων φυλετικών διακρίσεων, καταστρέφει οποιανδήποτε προσπάθεια καλής διακυβερνήσεως, οδηγώντας σε διαφθορά και καταστροφική πορεία αξιοποιήσεως των δυνατοτήτων των τοπικών κυβερνήσεων για εθνική οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη.
 
5. Σύγχρονη Ορθόδοξη Ιεραποστολική παρουσία στην Αφρική κι ο ρόλος του Εθνάρχη Μακαρίου
Σ' αυτά λοιπόν τα δύσκολα χρόνια άρχισε να γίνεται γνωστή κι η Ορθοδοξία στην υπόλοιπη Αφρικανική Ήπειρο πέραν των συνόρων της Αιγύπτου, του Σουδάν, της Σομαλίας και της Αιθιοπίας. Στην αρχή με τους Έλληνες μετανάστες στις χώρες αυτές, αλλά και με άλλους τρόπους που πάντοτε η πρόνοια του Θεού εργάζεται, και μάλιστα μέσα από συνθήκες δοκιμασίας και διωγμών. Στην αρχή ανάμεσα στον ιθαγενή πληθυσμό υπήρχε επιφύλαξη. Σιγά - σιγά όμως οι λαοί της Αφρικής έβλεπαν ότι η Ορθοδοξία δεν ήταν μια από τις Ευρωπαϊκές χριστιανικές Εκκλησίες που έδειχνε ανοχή κι αποδοχή στην αντιχριστιανική αποικιοκρατική πολιτική της εκμετάλλευσης.
Μάλιστα σε μια κρίσιμη εποχή για την Κύπρο και τις χώρες της Αφρικής, όταν βρέθησαν ανάμεσα στη ζωή και το θάνατον με την οργάνωση των απελευθερωτικών τους αγώνων κατά της Αποικιοκρατίας, εσυνέβει κάτι σημαντικό που έμελλε να σημαδέψει μετέπειτα και την παρουσία της Ορθοδοξίας στην Αφρικανική Ήπειρον. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1950, όταν ο Εθνάρχης Μακάριος βρέθηκε, χωρίς δικαστήριο, καταδικασμένος εξόριστος στις Σεϋχέλλες από τους Άγγλους Αποικιοκράτες, έπρεπε να περάσει από την Ναϊρόμπι της Κένυας, ακόμη μια χώρα που έλεγχαν με τη βία οι Άγγλοι Αποικιοκράτες. Κατά την παραμονή του στην Κένυα ο Εθνάρχης Μακάριος συνάντησε και γνώρισε τον τότε Αρχηγό του Απελευθερωτικού Αγώνα των Κενυατών Γιόμο Κενυάτα, του μετέπειτα Εθνάρχη και πρώτου Προέδρου της Κένυας. Άλλωστε ο ίδιος Άγγλος κατακτητής Κυβερνήτης Χάρτινγ που βασάνιζε τους αγωνιστές της ΕΟΚΑ στην Κύπρο, ήταν ο ίδιος που πρίν τον διορισμό του στην Κύπρο, υπηρετούσε ως στρατιωτικός διοικητής στην Κένυα, βαζανίζοντας χωρίς οίκτο τους νέους αγωνιστές του απελευθερωτικού Κινήματος των Μάου - Μάου της Κένυας.
Ο κοινός πόνος, η κοινή αδικία κι ο κοινός αγώνας της Κύπρου και της Κένυας εδημιούργησαν ένα δεσμό φιλίας και κατανόησης μεταξύ των δύο Ηγετών, του Εθνάρχη Μακαρίου και του Εθνάρχη της Κένυας Γιόμο Κενυάτα. Αυτή λοιπόν η φιλία στάθηκε γόνιμη και ιστορική για την μετέπειτα πορεία της Ορθοδοξίας στην Κένυα, που στην συνέχεια έμελλε να επηρεάσει θετικά και τις υπόλοιπες Αφρικανικές Χώρες.
Ο Εθνάρχης Μακάριος ως προσκεκλημένος του Προέδρου Κενυάτα κατά την δεκαετία του 1970 γίνεται ο σύγχρονος Ιεραπόστολος της Αφρικής. Μέσα από το μεγαλείο των αρετών του Εθνάρχη Μακαρίου οι Αφρικανοί θέλουν να γίνουν Ορθόδοξοι. Πολλοί από αυτούς μάλιστα, από αντίδραση στην απαράδεκτη στάση των Ευρωπαϊκών χριστιανικών Εκκλησιών στην αποικιοκρατική πολιτική και στην ανοχή της δουλείας, προτιμούσαν να ακολουθούν παραδοσιακές φυσικές θρησκείες, σε δέντρα και ποτάμια και βουνά.
Πολλοί ιθαγενείς Αφρικανοί έβλεπαν τους Ευρωπαίους να χρησιμοποιούν τον Χριστόν ως μέσον για να τους ελέγχουν και να τους εκμεταλλεύονται. Στην αρχή λέγανε ότι οι πρώτοι λευκοί Ευρωπαίοι Ιεραπόστολοι έφθαναν στην Αφρική έχοντας στα χέρια τους μόνο την αγία Γραφή. Στη συνέχεια με την βίαιη επιβολή της αποικιοκρατίας, η γή βρέθηκε στον έλεγχο των Ευρωπαίων λευκών και στα χέρια των ιθαγενών μαύρων έμεινε μόνο η αγία Γραφή. Οι Ευρωπαίοι που έφθαναν στην Αφρική συνήθιζαν να ανεβαίνουν σ' ένα ξεκούραστο άλογο και να προχωρούν μέχρι που να κουραστεί κι έλεγαν ότι η γη αυτή είναι δική τους, και μαζί κι οι ιθαγενείς που συνέβαινε να ζουν ως εκεί, ως δούλοι τους.
Τελικά, η επίσκεψη του Εθνάρχη Μακαρίου στην Κένυα σημαδεύτηκε με τη βάπτιση πολλών Αφρικανών στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Μάλιστα η άμεση ανάγκη για την καθοδήγηση και ποιμαντική διακονία των νέων αυτών χιλιάδων Ορθοδόξων, οδήγησε τον Εθνάρχη Μακάριο σε συνεργασία με το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής και συγκεκριμένα με τον τότε μακαριστό Πατριάρχη Νικόλαον να οργανώσουν και να κτίσουν το Πατριαρχικό Σεμινάριο «Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Γ», που άρχισε να προετοιμάζει από τον τοπικό πληθυσμό της Αφρικής υποψήφιους λαϊκούς κατηχητές και υποψήφιους ιθαγενείς κληρικούς. Στην αρχή κάλυπτε τις ποιμαντικές ανάγκες για τις χώρες της Ανατολικής Αφρικής, στη συνέχεια ολόκληρης της Αφρικανικής Ηπείρου. Περισσότεροι από 300 ιθαγενείς κληρικοί από διάφορες χώρες της Αφρικής είναι απόφοιτοι της Σχολής αυτής. Βασικός χρηματοδότης της λειτουργίας του Σεμιναρίου αυτού η Εκκλησία της Κύπρου με την ετήσια χρηματοδότηση 50.000 λιρών Κύπρου. Γενικοί Διευθυντές του σημαντικού αυτού Σεμιναρίου ήταν ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Τυρράνων και πάσης Αλβανίας κ. Αναστάσιος, ο μακαριστός Πατριάρχης Πέτρος, ο Ιωαννουπόλεως Σεραφείμ και τώρα ο νυν Μητροπολίτης Κένυας κ. Μακάριος. Σχετικά με τη προσφορά του Εθνάρχη Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ' στην Ιεραποστολή, κατά την ειρηνική του επίσκεψη στην Εκκλησία της Κύπρου στην Ιερά Μονή Κύκκου, ο Αλεξαδνρινός Προκαθήμενος κ. Θεόδωρος τόνισε ότι «άξιον εστί ίνα μνησθώμε ευγνωμόνως του εκ των επιφανεστέρων αυτής αδελφού αοιδίμου Εθνάρχου Μακαρίου, ο οποίος υλικώς και ηθικώς εστήριξεν την Ιεραποστολή της Αλεξανδρινής Εκκλησίας εξαιρέτως διά της ιδρύσεως της Πατριαρχικής Σχολής στη Ναϊρόμπι» (Πάνταινος, σελ. 125, Μάρτιος 2008).
Παρόμοιο τριετές Πατριαρχικό Σεμινάριο Θεολογικών, Κοινωνικών και Γεωργικών Σπουδών, με το όνομα «Πατριαρχική Σχολή Μεγάλου Αθανασίου» επαναλειτούργησε με πρωτοβουλία του ο Αλεξανδρινός Προκαθήμενος κ. Θεόδωρος στην έδρα του Πατριαρχείου στην Αλεξάνδρεια. Όπως τονίζει ο Μακαριώτατος κ. Θεόδωρος, «η επαναλειτουργία της Πατριαρχικής αυτής Σχολής, δίνει νέα ώθηση στη ζωή του Πατριαρχείου μας. Οι υποψήφιοι Ιερείς και συνεργάτες του έργου της Ιεραποστολής, μπολιάζονται με τη ζωή του ιερού Κέντρου, εκπαιδεύονται σε βασικά μαθήματα και αποκτούν μία σχέση εμπειρική η οποία θα τους ωφελεί στην μετέπειτα προσφορά και διακονία τους» (Πάνταινος, σελ. 32, Φεβρουάριος, 2008).
Για την προετοιμασία άξιων κατηρτισμένων μελών της Ιεραποστολής με το όνομα «Κατηχητική Σχολή Αλεξανδρείας Πατριάρχης Πέτρος Ζ'», λειτουργεί στην Ιερά Μητρόπολη Ιωαννουπόλεως και Πρετορίας στο Γιοχάννεσπουργκ, με πολλές όμως ανάγκες για να βελτιωθεί και να ενισχυθεί η αποστολή της κι η ομαλή λειτουργία της. Λειτουργεί επίσης στην Ιερά Μητρόπολη της Κεντρικής Αφρικής Θεολογική Ακαδημία με μεγάλο αριθμό φοιτητών.
Στις Μητροπόλεις Καμερούν, Νιγηρίας, Γκάνας και Μουάτζας και στην Επισκοπή, Μαδαγασκάρης λειτουργούν ετήσια Εκκλησιαστικά Σεμινάρια για τον καταρτισμό λαϊκών στελεχών και για την ποιμαντική επιμόρφωση των ιθαγενών κληρικών μας.
 
6. Η Oρθόδοξη Ιεραποστολή ως μαρτυρία και παρουσία της Εκκλησίας
Το έργο της Ιεραποστολής συνδέεται με τη ζωή της πρώτης Εκκλησίας. Στην πραγματικότητα είναι το άγιο έργο του Ευαγγελισμού των Εθνών που άρχισε ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός με τη θεία διδασκαλία του και τη Σταυρική του Θυσία και γενικά με το όλο απολυτρωτικό του έργο. Αυτό το άγιο έργο της Ιεραποστολής συνέχισαν οι Απόστολοι και Μαθητές του Χριστού, υπακούοντας στην εντολή του κατά την ημέρα της Αναλήψεως του εις τους ουρανούς «Πορευθέντες ούν, μαθητεύσατε πάντα τα Έθνη, βαπτίζοντες αυτούς εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, διδάσκοντες αυτούς τηρείν πάντα όσα ενετειλάμην υμίν, και ιδού, εγώ μεθ' ημών ειμί πάσας τας ημέρας, έως της συντελείας του αιώνος, αμήν» (Ματθαίου 28, 19 - 20).
Οι άγιοι Απόστολοι κινήθησαν σε όλα τα γνωστά μήκη και πλάτη της Οικουμένης για την υπόθεση του Ευαγγελίου, αφήνοντας γονείς, συγγενείς και φίλους, πατρίδα και εργασία, για να συμβάλουν στη εν Χριστώ σωτηρία των συνανθρώπων τους. Κατάφεραν με την αγάπη τους και την καθοδήγηση του Αγίου Πνεύματος να δημιουργήσουν και να οργανώσουν την τοπική Εκκλησία στο τότε γνωστό κόσμο. Το επιστέγασμα της Ιεραποστολής τους ήταν μάλιστα ο μαρτυρικός τους θάνατος, η θυσία της ίδιας τους της ζωής. Αυτό ακριβώς εσυνέβει και με τον πρώτον Επίσκοπον της Αλεξανδρινής Εκκλησίας το 62 μ. Χ., τον Απόστολον και Ευαγγελιστή Μάρκο. Το άγιο έργο των Αποστόλων συνέχισαν επάξια οι διάδοχοι των Αποστόλων και οι κατά τόπον συνεργάτες τους κληρικοί.
Από τον πρώτο αιώνα μέχρι σήμερα πολλές οι μορφές της Αλεξανδρινής Εκκλησίας που δραστηριοποιήθησαν στον χώρο της Ιεραποστολής. Ανάμεσα τους ο Μέγας Αθανάσιος, ο άγιος Κύριλλος, ο άγιος Ιωάννης ο Ελεήμων, η Αγία Αικατερίνη η Μεγαλομάρτυς, ο άγιος Μελέτιος ο Πηγάς και στη σύγχρονη εποχή οι μακαριστοί Πατριάρχες Μελέτιος Μεταξάκης, Χριστόφορος, Νικόλαος, Παρθένιος και Πέτρος, και φυσικά ο θαυματουργός άγιος Επίσκοπος του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας Νεκτάριος Πενταπόλεως. Μεγάλες μορφές της σύγχρονης Ιεραποστολής στο χώρο της Αφρικανικής Ηπείρου, όπου έχουμε την εκκλησιαστική δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής είναι οι μακαριστοί Ιεραπόστολοι Χρυσόστομος Παπασαραντόπουλος, Χαρίτων Πνευματικάκης, Κοσμάς Ασλανίδης και μαμά Σταυρίτσα Ζαχαρίου και τόσοι άλλοι που ο Θεός γνωρίζει.
 
7. Μαρτυρία και δράση της Ορθόδοξης Ιεραποστολής
Σήμερα το Ιεραποστολικό έργο της Εκκλησίας μας συνεχίζεται επάξια στο χώρο της Αφρικής από άξιους εργάτες του Ευαγγελίου με επικεφαλής τον Μακαριώτατον Πατριάρχη Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεόδωρον Β', τους συνεργάτες του Μητροπολίτες και Επισκόπους του Αλεξανδρινού Θρόνου και τους υπόλοιπους κληρικούς και λαϊκούς. Περισσότεροι από χίλιοι πνευματικοί στρατιώτες του Χριστού, κληρικοί και λαϊκοί κατηχητές, δίνουν καθημερινά τη μάχη του Χριστού στη πρώτη γραμμή της Ιεραποστολής στην Αφρικανική Ήπειρον για να φτάσει το μήνυμα του Ευαγγελίου παντού. Πολλές όμως περισσότερες χιλιάδες χριστιανοί στην Ελλάδα και στην Κύπρο και αλλού αγωνιούν, προσεύχονται και συμπαρίστανται στο άγιο έργο της Ιεραποστολής, ως να είναι κι αυτοί με τους πρώτους στη πρώτη γραμμή της Ιεραποστολής. Όπως τονίζει ο Αλεξανδρινός Προκαθήμενος κ. Θεόδωρος «το Ιεραποστολικό έργο της Αλεξανδρινής Εκκλησίας με τη πολύτιμη συμπαράσταση χιλιάδων αδελφών μας αναπτύσσεται καθημερινά. Η προσφορά αγάπης μετατρέπεται σε αναγκαία είδη χιλιάδων τόνων, σε σχολεία και ιατρεία, σε ιερούς ναούς και πηγάδια διά να βιώνεται καθημερινά το νόημα της Αναστάσεως του Κυρίου. Χιλιάδες μέλη των Ιεραποστολικών κλιμακίων του Πατριαρχείου μας, κληρικοί και λαϊκοί, μοχθούν και προσφέρουν εαυτόν διά να δώσουν το χαμόγελο στα χείλη των παιδιών, που αναζητούν στοργή και αγάπη» (Πάνταινος, σελ. 86, Απρίλιος 2007).
Έτσι όλοι οι Ιεραπόστολοι για να πετύχουν στο Ιεραποστολικό τους έργο, εκτός από την καθοδήγηση του αγίου Πνεύματος, πίσω τους έχουν μια σωρείαν γνωστών κι άγνωστων Ιεραποστόλων από την Ελλάδα και την Κύπρο και από άλλα μέρη του πλανήτη μας που τους στηρίζουν με τις προσευχές τους και την υλική τους στήριξη στο βαθμό που μπορούν, είτε μέσα από τις Αδελφές Ορθόδοξες Εκκλησίες, είτε μέσα Ιεραποστολικούς Συνδέσμους, είτε απευθείας με ευσεβείς πιστούς που έχουν την κλήση του Θεού να συμμετάσχουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο στο θεάρεστο έργο της Ιεραποστολής.
Είναι τόσο μεγάλες και ανυπέρβλητες οι δυσκολίες στην Ιεραποστολή που οι άνθρωποι μόνοι τους αδυνατούν να τις αντιμετωπίσουν και να τις ξεπεράσουν. Η Ιεραποστολή φυτρώνει και καρποφορεί γιατί την επιτελεί η Αγία Τριάδα, δηλαδή ο Θεός, ο οποίος όχι μόνο την προστατεύει, αλλά εκλέγει και οδηγεί για το Ιεραποστολικό έργο και τα κατάλληλα πρόσωπα, όπως εσυνέβει στην Παλαιά Διαθήκη με τον Προφήτη Ιωνά και στην Καινή Διαθήκη με τον Απόστολον Παύλο. Έτσι η Ιεραποστολική δράση κατανοείται ως συστατικό στοιχείο της αληθινής ζωής της κάθε τοπικής Εκκλησίας, με την έννοια ότι η κάθε τοπική Εκκλησία αγωνιά και στηρίζει ουσιαστικά το Ιεραποστολικό έργο της Εκκλησίας εκείνης που η μεγαλύτερη της δραστηριότητα αναφέρεται στο ιερό έργο της Ιεραποστολής, όπως συμβαίνει σήμερα με το τεράστιο και πολυσήμαντο Ιεραποστολικό έργο του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας στην Αφρικανική Ήπειρον.
Αυτοί οι οποίοι έχουν την ευθύνη της οργανώσεως και της διακονίας της Ιεραποστολής είναι συνήθως οι κληρικοί του Πατριαρχείου μας και μάλιστα ο Μακαριώτατος Πατριάρχης μας κ. Θεόδωρος, τα Μέλη της Ιεράς Συνόδου κι οι υπόλοιποι Αρχιερείς και κληρικοί που διακονούν σε διάφορες περιοχές της Αφρικής, τόσο κληρικοί από την Ελλάδα και την Κύπρο και από άλλες χώρες, όσο και από ιθαγενείς κληρικούς από την Αφρική. Οι κληρικοί αυτοί για να πετύχουν στο ιεραποστολικό τους έργο χρειάζονται εκτός από τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος, ειδική προετοιμασία, θεολογική κατάρτιση, πνευματική άσκηση, να έχουν αγιότητα βίου, αυταπάρνηση και βαθειά πίστη στο Θεό. Μεγάλη όμως σημασίας είναι κι η συμμετοχή των λαϊκών πιστών είτε ως λαϊκών κατηχητών, που προετοιμάζονται κατάλληλα με την εκμάθηση τοπικών διαλέκτων και θεολογικής κατάρτισης, είτε με τη συμμετοχή τους ως ιατρών, νοσοκομειακού προσωπικού ή στο οικοδομικό έργο ή στο φιλανθρωπικό έργο ή στο διοικητικό στην πρώτη γραμμή της Ιεραποστολής.
Η μεγάλη πλειοψηφία των πιστών συμμετάσχουν πάλι στο έργο της Ιεραποστολής με τις προσευχές τους, την ηθική και την υλική τους στήριξη. Συντρέχουν στο έργο της Ιεραποστολής με τις μεταφράσεις λειτουργικών και κατηχητικών κειμένων, συντρέχουν οικονομικώς για την αγορά γης και το κτίσιμο ναών, σχολείων, κλινικών, νοσοκομείων, οικίας των ιθαγενών κληρικών και των λαϊκών κατηχητών, συμβάλουν στα έξοδα βαπτίσεως, εξοπλισμού ναών και σχολείων και κλινικών, στην αγορά μεταφορικών μέσων, κάλυψη εξόδων στο εκδοτικό έργο και συμμετοχή στο βαθμό που είναι δυνατόν στο φιλανθρωπικό έργο που επιτελείται στο χώρο της Ιεραποστολής με την αγορά τροφίμων, ρουχισμού, υποδημάτων και την στήριξη της μορφώσεως άπορων κι ορφανών παιδιών, και φυσικά την στήριξη λειτουργίας Εκκλησιαστικού Σεμιναρίου και Βιβλιοθηκών για την προετοιμασία ιθαγενών κληρικών και λαϊκών κατηχητών.
Σκοπός της Ιεραποστολής είναι η εν Χριστώ σωτηρία όλων των ανθρώπων. Ταυτόχρονα όμως η Ιεραποστολή δεν μπορεί να αδιαφορεί και την συμβολή της στο βαθμό που μπορεί στην αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων των συνανθρώπων μας. Έτσι χωρίς να σταματάει η Ορθόδοξος Ιεραποστολή να δίνει προτεραιότητα στην υπόθεση της εν Χριστώ σωτηρίας ανάλογα με τα μέσα που διαθέτει και την στήριξη που βρίσκει από τους πιστούς προσπαθεί να συμβάλει στο πρόβλημα της φτώχειας, στο πρόβλημα της πείνας, να στηρίξει ορφανά και χήρες, να βοηθήσει άπορους ασθενείς, να δώσει νερό σε εμπερίστατους ανθρώπους, να συμβάλει στην υπόθεση της μορφώσεως απροστάτευτων παιδιών, να στηρίξει και να βοηθήσει γέροντες ηλικιωμένους που είναι εγκαταλελειμμένοι στο έλεος του Θεού, να ευαισθητοποιήσει τους ανθρώπους για τη προστασία του Περιβάλλοντος και να εργασθεί με υπομονή και αγάπη για την ειρήνη του κόσμου, για το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την συνύπαρξη των ανθρώπων μέσα σε πνεύμα αμοιβαίου αλληλοσεβασμού κι αλληλοστηρίξεως και αλληλεγγύης.
Προσωπικά επιτρέψατέ μου να καταθέσω την προσωπική μου μαρτυρία μέσα από την διακονία μου στον χώρο της Ιεραποστολής στην Αφρικανική Ήπειρον. Όταν διακονούσα ως Μητροπολίτης Κένυας και Ειρηνουπόλεως και Πατριαρχικός Επίτροπος της νεοσύστατης Μητροπόλεως Ντάραμ Σαλάμ (νυν Ειρηνουπόλεως) και της Επισκοπής Μπουκόβας (νυν Μητροπόλεως Μουάντζας), ως επίσης κι ως τοποτηρητής της Μητροπόλεως Ζιμπάπουε, μπόρεσα με τους συνεργάτες μου και τη βοήθεια του μακαριστού Πατριάρχου μας Πέτρου και την στήριξη των Εκκλησιών Ελλάδος και Κύπρου και Αμερικής και Ιεραποστολικών Συνδέσμων κι ευσεβών χριστιανών να οργανώσουμε την Ορθόδοξη Ιεραποστολή με τον καλύτερο δυνατόν τρόπο χειροτονώντας 105 νέους ιθαγενείς νέους κληρικούς, αναβαθμίζοντας την ομαλή λειτουργία της Εκκλησιαστικής μας Πατριαρχικής Σχολής «Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Γ'» στη Ναϊρόμπι με την οργάνωση μιας αξιόλογης θεολογικής Βιβλιοθήκης με τη βοήθεια του Ιδρύματος «Αλέξανδρος Ωνάσης», κτίζοντας ναούς, κλινικές και σχολεία κι ορφανοτροφείο και εκδίδοντας και μεταφράζοντας σε τοπικές διαλέκτους κατηχητικά και λειτουργικά βιβλία και το όλο έργο συνεχίζεται στην περιοχή με τη βοήθεια του Θεού με επιτυχία.
Στα τελευταία χρόνια που βρίσκομαι σε μια νέα χώρα για μένα, στην Νότιο Αφρική, όπου λόγω του απαρχάϊτ και των φυλετικών διακρίσεων, στην Ιερά Μητρόπολη Ιωαννουπόλεως και Πρετορίας δεν αναπτύχθηκε αξιόλογο Ορθόδοξο Ιεραποστολικό έργο, όπου 11.000.000 άνθρωποι δεν πιστεύουν σε καμιά θρησκεία απουσίαζε κάθε μορφή υποδομής για να γίνει ό,τι έγινε στο χώρο της Ανατολικής Αφρικής. Μας λείπουν τα στελέχη, αλλά και τα μέσα για να θέσουμε τις βάσεις για το οικοδομικό και το εκδοτικό μας έργον. Φυσικά το έργο της Ιεραποστολής άρχισε. Οι χώρες προς θερισμόν έτοιμες, κι οι εργάτες ολίγοι. Οι χιλιάδες στρατευμένοι μοναχοί και θεολόγοι απουσιάζουν. Σε πρώτο στάδιο μεταφέραμε ιθαγενείς Ορθόδοξους νέους από άλλες χώρες να μας βοηθήσουν. Έγιναν οι πρώτες ομαδικές βαπτίσεις .... Έγινε η πρώτη χειροτονία ιθαγενούς κληρικού.... Φυσικά ακόμη κρατάνε ένα μικρό βαλιτσάκι και γυρίζουν από μέρος σε μέρος κάτω από τα δέντρα να τελέσουν τη θεία λειτουργία ή στην καλύτερη των περιπτώσεων νοικιάζουμε όταν μπορούμε μια αίθουσα διδασκαλίας σε ένα σχολείο για να κάνουμε την λειτουργία μας για τους ιθαγενείς. Η ανάγκη για να οργανώσουμε το δικό μας Ιεραποστολικό Κέντρο με ναό, σεμινάριο, κλινική, νηπιαγωγείο, οικία του ιερέα, αίθουσα Εκδηλώσεων παραμένει όνειρο. Πάνω απ΄ όλα όμως χρειαζόμαστε στελέχη για την προετοιμασία των Κατηχουμένων μας που καθημερινά αυξάνουν υπερβολικά. Αναφερόμενος στην Ορθόδοξη Ιεραποστολή, ο Αλεξανδρινός Προκαθήμενος κ. Θεόδωρος τονίζει ότι «η προσπάθεια μας συνεχίζεται με αμείωτον ρυθμόν και με φλόγαν ψυχής. Ο θερισμός πολύς, οι δε εργάται όμως ολίγοι. Θέλομε κι άλλους εργάτας, ανθρώπους με διάθεσιν διά προσφοράν και Ιεραποστολικήν κλίσιν» (Πάνταινος, σελ. 219, Ιούνιος 2009).
Ένας τρόπος να βοηθήσουμε όλοι μας προς την κατεύθυνση αυτή είναι να εισηγηθούμε την λειτουργία Έδρας Ιεραποστολικής στη Θεολογική Σχολή Αθηνών για την θεολογική εμβάθυνση της σημασίας της Ιεραποστολής και για τη δημιουργία νέων στελεχών. Όπως τονίζει ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας κ. Αναστάσιος «ως έδρα η Ιεραποστολική έχει, νομίζω, μέσα σε μια Ορθόδοξη Θεολογική Σχολή, ένα γενικότερο, διπλής κατευθύνσεως ρόλον, πρώτον, να προσφέρει και να αξιοποιεί τους καρπούς της θεολογικής αναζητήσεως και σκέψεως στο πρακτικό πεδίο της Ιεραποστολής, και δεύτερον, να μεταφέρει στην προβληματική άλλων θεολογικών κλάδων νέα ζωτικά ερωτήματα και διαστάσεις, που συνειδητοποιούνται κατά τη συνάντηση της Ορθοδοξίας με ανθρώπους άλλων θρησκευτικών ή μη θρησκευτικών πεποιθήσεων. Η έδρα της Ιεραποστολικής προσφέρει τη συμβολή της στη διαχριστιανική αναζήτηση για τον πρέποντα χαρακτήρα και τη μορφή της Ιεραποστολής, και ακόμη συμβάλλει στην αντίκρουση της κατηγορίας ότι η Εκκλησία μας βρίσκεται σε παρακμή, εφόσον έχει λησμονήσει τη θεμελιώδη εντολή της μεταφοράς του Ευαγγελίου εις πάντα τα Έθνη» (Περιοδικό Ιεράς Μητροπόλεως Ιωαννουπόλεως «Αλεξανδρινός Φάρος», τεύχος 18, σελ. 3, 2002).

8. ΤΡΟΠΟΙ ΣΤΗΡΙΞΕΩΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗΣ
Το Ορθόδοξο Ιεραποστολικό έργο της Εκκλησίας μας χρειάζεται τη βοήθεια μας, χρειάζεται τις προσευχές μας, χρειάζεται την ηθική μας στήριξη, αλλά και την υλική.
Με τα έξοδα που έχουμε για την αγορά μιας εφημερίδας, ή ενός καφέ ή ενός ανυψυκτικού μπορούμε να κάνουμε θαύματα στην Ιεραποστολή και να γίνουμε Ιεραπόστολοι.
Ανάγκες της Ιεραποστολής
*Έξοδα προετοιμασίας Ιθαγενών Κατηχητών για τη διδασκαλία της Ορθόδοξης Πίστης σε εκατοντάδες ιθαγενείς, μικρούς μεγάλους που θέλουν να γίνουν Ορθόδοξοι σε διάφορες μακρυνές περιοχές
Έξοδα προετοιμασίας Κατηχητικής ύλης σε τοπικές διαλέκτους και εκδόσεις σχετικών λειτουργικών και θεολογικών φυλλαδίων και βιβλίων
Έξοδα μεταφοράς Κατηχητών σε περιοχές που μας ζητούν να γίνουν Ορθόδοξοι
Έξοδα προετοιμασίας Ιθαγενών κληρικών από τον τοπικό πληθυσμό
Έξοδα Βαπτίσεως (μπορεί κάποιος να γίνεται ανάδοχος με μια ελεύθερη εισφορά κι αν είναι δυνατόν να τον καθοδηγεί πνευματικά στα θέματα της Ορθοδόξου πίστεως μέσω αλληλογραφίας στην αγγλική γλώσσα)
Έξοδα αγοράς γης και κτισίματος μικρού Παρεκκλησίου και Σχολείου στους χώρους που αναπτύσσεται η Ορθόδοξη Ιεραποστολή
Παραχώρηση υποτροφιών σε ορφανά και άπορα παιδιά για να φοιτούν σε σχολείο
Αγορά τροφίμων, φαρμάκων, ρουχισμού και υποδημάτων σε ορφανά και άπορα παιδιά
Στήριξη της προσπάθειας μας για την λειτουργία Ορφανοτροφείου και Εκκλησιαστικού Σεμιναρίου για την προετοιμασία μόνιμων στελεχών της Ιεραποστολής.
 
9. Συμπεράσματα και Προτάσεις
Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής, εκτός από τη μαρτυρία του Ευαγγελίου στους λαούς της Αφρικανικής Ηπείρου, δεν μπορεί να παραμείνει αδιάφορον στις κοινωνικές ανάγκες των Αφρικανών, όταν μάλιστα αυτοί οι άνθρωποι υποφέρουν καθημερινά τα πάνδεινα. Ο βίος και το παράδειγμα του μακαριστού Πατριάρχου Αλεξανδρείας Αγίου Ιωάννου του Ελεήμονος δεν αποτελεί μια εξαίρεση αλλά παράδειγμα ιστορικής αναφοράς διά την άλλη ποιμαντική διάσταση της ιστορικής πορείας του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας εις το χώρον της φιλανθρωπικής προσφοράς.
Ιδιαίτερα στον αιώνα μας όπου οι λαοί της Αφρικής υποφέρουν από τη μάστιγα της πείνας, της μεγάλης φτώχειας, των ασθενειών - όπως του έϊτς, της μαλάριας, της χολέρας και του τύφου -, της ξηρασίας και της ελλείψεως πόσιμου νερού, την αδυναμία προσφοράς δωρεάν παιδείας και ιατρικής περιθάλψεως, των πολέμων, των προσφύγων, των εκτοπισμένων, των αγνοουμένων, της μεγάλης ανεργείας και του μεγάλου πληθωρισμού. Στο γεωγραφικό χώρο λοιπόν της Αφρικής που έχουμε το μεγαλύτερο ποσοστό θνησιμότητος παιδιών, το φιλανθρωπικό έργο του Πατριαρχείου μας γίνεται ανάγκη επιτακτική.
Σήμερα η άσκηση φιλανθρωπικού έργου του Πατριαρχείου μας εκδηλώνεται προς δύο κατευθύνσεις, πρώτον, προς τους παραδοσιακούς χώρους της Εκκλησιαστικής δικαιοδοσίας του Πατριαρχείου μας, όπου ζουν Έλληνες και Άραβες, όπως για παράδειγμα στο Κάϊρο και στην Αλεξάνδρεια με τη λειτουργία κοινωφελών ιδρυμάτων ηλικιωμένων ανθρώπων και Σχολείων, και δεύτερον, προς τους νέους γεωγραφικούς χώρους Ορθοδόξου Ιεραποστολικής δράσεως στην υπόλοιπη Αφρικανική Ήπειρον με το κτίσιμο, όπως ανέφερα παραπάνω, Σχολείων, μικρών κλινικών, οργανώσεως συσσιτίων προς άπορους αδελφούς μας και προσπάθεια παροχής δωρεάν παιδείας και ιατρικής περιθάλψεως σε άπορα και ορφανά παιδιά τα οποία δεν είναι και ολίγα. Όπως τονίζει ο Αλεξανδρινός Προκαθήμενος κ. Θεόδωρος «με την ιεραποστολική μας δράση, που συμμετέχουν άοκνα οι αγαπητοί μου εν Χριστώ αδελφοί Αρχιερείς και ιερείς, Έλληνες και Αφρικανοί, αλλά και πολλοί εθελοντές πιστοί, προσπαθούμε να απαλύνουμε τον ανθρώπινο πόνο και να μεταδώσουμε τη χαρά και το νόημα της Αναστάσεως» (Πάνταινος, σελ. 166, Ιούνιος 2006).
Οι ποιμαντικές δυνατότητες διακονίας και δράσεως του Πατριαρχείου μας προς την κατεύθυνση αυτή εξαρτώνται από εισφορές πιστών από τον χώρον του Ελληνισμού, από την Ελλάδα, την Κύπρο και τον Απόδημο Ελληνισμό. Πολλές φορές, λόγω του περιορισμένου ποσού των εισφορών αυτών περιορίζεται και το πεδίο φιλανθρωπικής δράσεως του Πατριαρχείου μας εις τον χώρον της Ιεραποστολής.
Για να μπορέσει το Πατριαρχείο μας να προχωρήσει δυναμικά κι αποτελεσματικά στο έργο της φιλανθρωπικής δράσεως του στην Αφρικανική Ήπειρον χρειάζονται, μεταξύ άλλων να γίνουν τα ακόλουθα:
 
1. Όλοι μας, κλήρος και λαός, να ακολουθήσουμε με συνέπεια το αποστολικό παράδειγμα της πρωτοχριστιανικής Εκκλησίας όπως αυτό μαρτυρείται στις Πρέξεις των Αποστόλων και στις Ποιμαντικές επιστολές του Αποστόλου Παύλου όπου όλοι οι Χριστιανοί ως ένας άνθρωπος βοηθούσαν αδιάκριτα τους εμπερίστατους αδελφούς τους, τόσο αυτούς που ήσαν ανάμεσά τους όσο κι αυτούς που ευρίσκοντο πολύ μακριά τους.
 2. Διά να υλοποιηθεί με επιτυχία η κοινή αυτή προσπάθεια είναι καιρός να συνειδητοποιηθεί ότι η υπόθεση της Ορθοδόξου Ποιμαντικής στο χώρο της Διασποράς και της Ιεραποστολής είναι υπόθεση όλων των Ορθοδόξων Εκκλησιών με την έννοια ότι το Ορθόδοξο ποιμαντικό έργο του Πατριαρχείου μας πρέπει να στηριχθεί ηθικά και υλικά από όλες τις τοπικές Ορθόδοξες Εκκλησίες.
3. Η Ορθόδοξη Ποιμαντική στο χώρο της Διασποράς και τηςς Ιεραποστολής αποτελεί εγγενές στοιχείο της ζωής της πρώτης Εκκλησίας που συνεχίζεται από τον πρώτο αιώνα μέχρι σήμερα.
4. Ο λόγος της Ορθόδοξης Ποιμαντικής στο χώρο της Διασποράς και της Ιεραποστολής επιδιώκει την εξάπλωση του στηριζόμενος στις τοπικές εθνικές και παραδοσιακές δομές ως μέσον της μεταδόσεως του σεβόμενος την τοπική γλώσσα του λαού που απευθύνεται.
5. Η σύγχρονη Ορθόδοξη Διασπορά και Ιεραποστολή είναι δραστηριοποιημένη παγκόσμια.
6. Η αναγκαιότητα ενός μόνιμου εντύπου για την καταγραφή της Ορθόδοξης δράσης και παρουσίας στο χώρο της Διασποράς και της Ιεραποστολής.
7. Για την στήριξη και την ενίσχυση της ποιμαντικής της Διασποράς και της Ορθόδοξης Ιεραποστολής χρειάζεται η συνεργασία κι ο συντονισμός του όλου έργου σε τοπικό, περιφερειακό και Πανορθόδοξον Επίπεδον.
8. Επιτακτική η ανάγκη της λειτουργίας Πανεπιστημιακής έδρας με αντικείμενον την Ιεραποστολική και την Ποιμαντική της Διασποράς στις Θεολογικές Σχολές ή σε Πανεπιστημιακά Τμήματα με Ιστορικό και Θρησκευτικό και Θρησκειακό επιστημονικό αντικείμενο.
9. Χρειάζεται εκ μέρους των Ορθοδόξων Εκκλησιών ο κοινός συντονισμός του ποιμαντικού έργου στο χώρο της Διασποράς και της Ιεραποστολής με την διοργάνωσιν Διορθοδόξου Συνεδρίου και λειτουργία μόνιμης Διορθόδοξης Επιτροπής προς τον σκοπόν αυτόν που θα συμβάλει τα μέγιστα διά την σύσφιξιν της πληγωμένης ορατής ενότητας των κατά τόπους Ορθοδόξων Εκκλησιών.
10. Μέσα εις τα ίδια πλαίσια είναι επιτακτικό να οργανωθούν ειδικά Συνέδρια των Ιερών Μητροπόλεων και των Επισκοπών του Πατριαρχείου εις την Αφρικανική Ήπειρον διά την καταγραφή των προβλημάτων και των προτεραιοτήτων φιλανθρωπικής δράσεως στο χώρο της Διασποράς και της Ιεραποστολής.
11. Παρόμοια Συνέδρια επιβάλλεται να γίνουν με τη συμμετοχή του Πατριαρχείου μας και των φορέων εκείνων που ήδη στηρίζουν το ποιμαντικό και Ιεραποστολικό έργο του Πατριαρχείου μας εις την Αφρικανική Ήπειρον διά καλύτερο συντονισμό για θέματα της Ποιμαντικής της Διασποράς και της Ιεραποστολής.
12. Επιβάλλεται η έκδοση ενημερωτικού περιοδικού όπου θα καταγράφονται και θα συντονίζονται οι προτεραιότητες φιλανθρωπικής δράσεως στον χώρον της Διασποράς και της Ιεραποστολής.
13. Μόνιμη συνεργασία του Πατριαρχείου μας με τα Γραφεία του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως και των Εκκλησιών Κύπρου και Ελλάδος εις την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, ως και άλλων Ορθοδόξων Εκκλησιών που λειτουργούν Γραφεία τους στις Βρυξέλλες, διά την διοχέτευσιν οικονομικών κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας διά την Αφρική μέσω του Πατριαρχείου μας διά το κτίσιμο σχολείων, κλινικών και ορφανοτροφείων. Μέχρι τώρα τα ποσά αυτά διοχετεύονται μέσω Ρωμαιοκαθολικών, Προτεσταντών και Αγγλικανών.
14. Η με κάθε τρόπο ενθάρρυνση των Μη Κυβερνητικών Οργανισμών από τον χώρον της Ελλάδος, της Κύπρου κι άλλων Ορθοδόξων Χωρών που στηρίζουν κι ασχολούνται με φιλανθρωπικά προγράμματα στην Αφρική να συνεργάζονται και να προσφέρουν τη βοήθεια τους και τη δράση τους μέσω του Πατριαρχείου μας διά να ενισχύεται η παρουσία της Ορθοδοξίας παντού. Να λαμβάνουν δηλαδή υπόψιν τις προτεραιότητες και τις εισηγήσεις του Πατριαρχείου μας συνεργαζόμενοι με συνέπεια κι υπευθυνότητα προς την κατεύθυνση αυτή. Η συνεργασία αυτή θα αποτελέσει κι εγγύηση για την αξιοποίηση και διαχείριση των σχετικών οικονομικών κονδυλίων βοηθείας για τον συγκεκριμένο σκοπό που εγκρίνονται και προβλέπονται από τους χορηγούς.
Μια σημαντική πρωτοβουλία του Αλεξανδρινού Προκαθημένου κ. Θεοδώρου προς αυτή την κατεύθυνση είναι η δημιουργία του Μ.Κ.Ο. του Πατριαρχείου μας με το όνομα «ΦΩΣ ΤΗΣ ΑΦΡΙΚΗΣ». Βασικός του στόχος «είναι η διεξαγωγή ανθρωπιστικού, κοινωνικού, πνευματικού, πολιτιστικού, παιδαγωγικού, επισιτιστικού και αναπτυξιακού έργου στους λαούς της Αφρικανικής Ηπείρου, προκειμένου να συντελέσει στην οικονομική, κοινωνική και πνευματική ανάπτυξη αυτών, ως και καταπολέμηση της φτώχειας» (Πάνταινος, σελ. 112, Απρίλιος 2009).
15. Η εκάστοτε οικονομική βοήθεια των Κυβερνήσεων Ελλάδος και Κύπρου προς Αφρικανικές Χώρες διά φιλανθρωπικά έργα να διοχετεύονται μέσω του Πατριαρχείου μας κι όχι μέσω των Κυβερνήσεων. Δυστυχώς, στη δεύτερη περίπτωση τις περισσότερες φορές η βοήθεια αυτή δεν χρησιμοποιείται ποτέ διά τον σκοπό που δίνεται, αλλά διά την πολιτική επιβίωση αυτών που την λαμβάνουν.
16. Τρόποι στηρίξεως της όλης προσπάθειας του Πατριαρχείου μας διά να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις εκείνες ώστε να έχει την δυνατότητα διά οικονομική αυτάρκεια διά να μπορέσει μακροπρόθεσμα να ανταποκριθεί μ' επιτυχία εις την φιλανθρωπική του δράση εις τας αχανείς εκτάσεις της Αφρικανικής Ηπείρου με την συμμετοχή Αδελφών Ορθοδόξων Εκκλησιών, Ιεραποστολικών Φορέων, Ιδιωτικών και Κρατικών Φορέων και ατόμων που έχουν ευαισθησία προς την κατεύθυνση αυτήν.
17. Προσωρινή καθιέρωση μετά από συντονισμένη διαφωτιστική ενημέρωση ετήσιου εράνου των Τοπικών Ορθοδόξων Εκκλησιών δι' άμεση στήριξη του φιλανθρωπικού έργου του Πατριαρχείου μας εις τον χώρον της Διασποράς και της Ιεραποστολής.
18. Η στενώτερη συνεργασία του Πατριαρχείου μας με τους κατά τόπους Ιεραποστολικούς Συνδέσμους Εξωτερικής Ιεραποστολής κι η συνεργασία των Ιεραποστολικών Συνδέσμων με την τοπική Εκκλησιαστική Αρχή.
19. Η δημιουργία Τμημάτων Ποιμαντικής της Διασποράς και Εξωτερικής Ιεραποστολής σε όλες τις Μητροπόλεις και σε όλες τις ενορίες και κοινότητες κι η συνεργασία τους με το Τμήμα Ιεραποστολής του Πατριαρχείου μας.
20. Συγγραφή εγχειριδίου - βιβλίου της Ιστορίας της Ορθοδόξου Διασποράς και Ιεραποστολής κι εισαγωγή του ως μαθήματος διδασκαλίας εις τα Σχολεία και τα Ανώτερα Εκπαιδευτήρια των Ορθοδόξων Χωρών.
Οι παραπάνω προτάσεις έχουν ως θεμέλιο την αγιογραφική μαρτυρία του Κυρίου μας «ο πιστεύων εις εμέ τα έργα ά εγώ ποιώ κακείνος ποιήσει» (Ιωάννου 14,12β). Η πίστη μας εις το θείον Πρόσωπο του Θεανθρώπου Ιησού Χριστού εκφράζεται όταν μιμούμαστε τα έργα Του, τη ζωή Του, το θείο Του παράδειγμα, να αισθανόμαστε τα προβλήματα του κόσμου και των συνανθρώπων μας ως δικά μας προβλήματα και να προσπαθούμε να τα λύσουμε. (Βλέπε περισσότερα, Ηλία Βουλγαράκη, Η Ιεραποστολή είναι έργο όλης της Εκκλησίας, στο βιβλίο «Ιεραποστολή, Δρόμοι και Δομές», σελ. 42 - 45, εκδόσεις Αρμός, Αθήναι, 1989, Βλέπε και τόμος «Ορθοδοξία και Οικουμένη», εκδόσεις Αρμός, Αθήνα, 2000, σελ. 9 -15).
Όταν η Εκκλησία μας μας καλεί διά καθημερινές κι αδιάκοπες προσευχές αποβλέπει εις την εν Χριστώ προετοιμασία μας διά να κινούμαστε και να ενεργούμε και να δρούμε προς αυτή την κατεύθυνση. Ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός βρισκόταν πάντοτε κοντά στους πονεμένους ανθρώπους, θεράπευε ασθενείς, παρηγορούσε χήρες κι ορφανά κι αδικημένους, έδινε τροφή στους πεινασμένους, φρόντιζε τους φτωχούς, εργαζόταν διά την κοινωνική δικαιοσύνη, δίδασκε τους ανθρώπους χωρίς να ζητά δίδακτρα κι ομιλούσε για την Βασιλεία των Ουρανών ως το επιστέγασμα της εν Χριστώ σωτηρίας που μας επρόσφερεν διά της εκουσίας θυσίας Του εις τον Σταυρόν. Αυτή η προοπτική αποτελεί και το περιεχόμενο της Ορθοδόξου Ιεραποστολής της Εκκλησίας μας εις τον σύγχρονο κόσμο.
Ότι έζησαν κι ό,τι έκαναν όλοι οι άγιοι της Εκκλησίας μας που καθημερινά τιμάμε, αποτελούν τα ζωντανά πρότυπα μας, έτσι ώστε να έχουμε κι εμείς βεβαία την ελπίδα της σωτηρίας διά της μετοχής μας εις την βασιλεία των Ουρανών.
Ο Θεός δημιούργησε τα πάντα. Τα πάντα ανήκουν στον Θεόν. Οι άνθρωποι ως διαχειριστές κι εντολοδόχοι της δημιουργίας του Θεού έχουν ιερό καθήκον να κάνουν καλή χρήση της θείας αυτής δωρεάς με πνεύμα δικαιοσύνης κι αγάπης φροντίζοντας να μοιραζόμαστε τα πάντα με τους στερημένους και τους πονεμένους αδελφούς μας. Μόνο έτσι θα περιορίσουμε τον ανθρώπινο πόνο δίνοντας την ελπίδα της ζωής για ένα καλύτερο κόσμο. Ταυτόχρονα όμως, με την συμμετοχή μας εις το Ορθόδοξο Ιεραποστολικό έργο της Εκκλησίας μας εργαζόμαστε προς την κατεύθυνση εκείνη που με την χάριν του Θεού διατηρούμε ακεραία την ελπίδα μας διά να γευθούμε την θεία κι αιώνια μακαριότητα του Παραδείσου.

 10. Επίλογος
Διασπορά και Ιεραποστολή στο χώρο της Ορθοδοξίας σχετίζονται άμεσα με την έννοια ότι εκεί που η Ορθοδοξία ήταν άγνωστη και έφτανε με τα τέκνα της Ορθόδοξης Διασποράς λειτουργούσε κι ως πνευματικό και εκκλησιαστικό πλαίσιον για την έναρξη Ιεραποστολικής δράσης. Έτσι οι ποιμένες της Διασποράς λειτουργούσαν και λειτουργούν πολλές φορές κι ως Ιεραπόστολοι της τοπικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Με την ανάπτυξη της Ιεραποστολής και τη δημιουργία στελεχών από το τοπικό πληθυσμό, όταν αδυνατούμε να στελεχώσουμε τη διακονία μας προς τα μέλη της Διασποράς, οι Ιεραπόστολοι προσφέρουν την ποιμαντική τους διακονία και προς την Διασπορά.
Το έργο της ποιμαντικής της Ορθοδόξου Διασποράς και της Ιεραποστολής ενισχύεται σήμερα και με το σύγχρονο Διεκκλησιαστικό διάλογο που εγκαινίασαν επίσημα σε Πανορθόδοξο επίπεδο οι τοπικές Ορθόδοξες Εκκλησίες. Ο Σεβ. Μητροπολίτης π. Ελβετίας κ. Δαμασκηνός Παπανδρέου αναφερόμενος στη σημασία του σύγχρονου οικουμενικού διαλόγου με τη συμμετοχή των τοπικών Ορθοδόξων Εκκλησιών υπογραμμίζει την ποιμαντική αναγκαιότητα και τη μαρτυρία της Ορθοδοξίας στο σύγχρονο κόσμο (βλέπε περισσότερα στο βιβλίο του «Θεολογικοί Διάλογοι», σελ. 43 -144, Εκδόσεις Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη, 1986). Η ποιμαντική δράση της Ορθόδοξης Εκκλησίας στο χώρο της Διασποράς και της Ιεραποστολής συμβάλει τα μέγιστα στη μαρτυρία της Ορθοδοξίας στο σύγχρονο κόσμο και στις τοπικές κοινωνίες.

 


Dona l'otto per mille

Santi di oggi

i santi di oggi 24-07-2019

i santi di domani 25-07-2019

Condividi

Bookmark This

Follow Us

TOP